Vous êtes ici

Bodem- en ecosysteemdiensten

De bodem is essentieel voor het leven op aarde omdat hij het raakvlak vormt tussen lucht, water, gesteente en planten. Als zodanig verleent hij onze samenleving en het milieu een hele waaier aan diensten. Zonder volledigheid na te streven geven we hieronder de belangrijkste categorieën van diensten die de bodem ons levert: 

Productverstrekking

Deze groep omvat alle bodemdiensten die primaire goederen voortbrengen, zoals drinkwater, land- en bosbouwproductie of de productie van geneesmiddelen via medicinale planten. 

Zo kunnen we wijzen op de productie van zoet water. Water is leven en dat geldt des te meer omdat het gezond en van goede kwaliteit moet zijn. De bodem speelt een grote rol bij de zuivering van regenwater, door het te filteren terwijl het insijpelt tot op de grondwaterspiegel. De kwaliteit van de bodem is dus essentieel voor kwaliteitsvol drinkwater. In waterwinningsgebieden zoals het Ter Kamerenbos en het Zoniënwoud zijn de activiteiten sterk gereglementeerd en zijn sommige werken zelfs verboden om de kwaliteit van het grondwater te beschermen.

Regulerende diensten

Deze diensten omvatten alle acties van de bodem ten gunste van de regulering van ons milieu, zoals de absorptie van koolstof in de atmosfeer, de verwerking van afvalwater, de afbraak van organisch materiaal, of de rol van de bodem als buffer bij overstromingen. 

Al deze diensten zijn essentieel voor het goed functioneren van de huidige samenleving, maar ook voor het ecologische evenwicht. Zonder de micro-organismen die onder onze voeten leven, zouden organische stoffen bijvoorbeeld niet kunnen worden afgebroken en getransformeerd om vervolgens opnieuw beschikbaar te zijn voor de groei van planten. 

Culturele diensten

De culturele diensten omvatten alle immateriële voordelen die onze samenleving uit de bodem haalt. In de eerste plaats zijn er de vrijetijdsactiviteiten in de groene ruimte en het toerisme gericht op ontdekken en beleven van de natuur. De bodem heeft een positief effect op de fysieke en mentale gezondheid van de burgers. Ten tweede speelt de bodem ook een rol bij het behoud van cultureel en archeologisch erfgoed, door het te begraven en voor langere tijd te bewaren. De bodem kan worden gezien als een archief van het verleden. Het voormalige Coudenbergpaleis onder het Paleizenplein of de slagtanden van mammoeten die in Schaarbeek gevonden werden, zijn daar uitstekende voorbeelden van.

Ondersteunende diensten

Ondersteunende diensten worden gedefinieerd als het bieden van leefruimte voor fauna en flora om een ecosysteem te vormen. Wat de bodem betreft, biedt ze onderdak en voedsel aan miljoenen schimmels, bacteriën, mijten, regenwormen, weekdieren... In 1 gram grond konden 50.000 soorten bacteriën en 200 meter aan myceliumdraden (schimmel) worden aangetroffen. Dankzij de genetische diversiteit die in de bodem aanwezig is, hebben onderzoekers er veel actieve bestanddelen in ontdekt die ondertussen toepassing vinden in de moderne geneeskunde. Bovendien vertegenwoordigt elk type bodem (kleiachtig, zanderig, zuur, veenachtig...) een ecologische niche op zich, met specifieke micro-organismen. Om deze soorten te beschermen is het essentieel om de diversiteit van de bodems om ons heen te behouden.

Date de mise à jour: 15/09/2020