Vous êtes ici

Waterbevoorrading en verbruik van het leidingwater

Actualisering : februari 2020

Van al het leidingwater dat aan het Gewest wordt geleverd, wordt enkel 3% gewonnen op het Brussels grondgebied. In 2018 bedroeg het totale leidingwaterverbruik in het BHG 60,5 miljoen m3. Tussen 2008 en 2018 vertoont het een licht stijgende tendens (+3%) maar aan een ritme dat gevoelig lager is dan de aangroei van de bevolking (+14%). Het verbruik van het leidingwater staat quasi volledig op naam van de gezinnen (69%) en de tertiaire sector (28%) (in 2018).

De Brusselaars drinken water uit het Waals Gewest

Het water, dat aan het Gewest wordt geleverd, en dat geproduceerd en aangeleverd wordt door Vivaqua, wordt voor het merendeel gewonnen in het Waals Gewest, uit aquifers (circa 85%) of uit oppervlaktewater. Slechts 3% van de waterbehoeften van het Gewest (ongeveer 2 miljoen m³) is afkomstig van waterwinningen op het gewestelijk grondgebied, gelokaliseerd in het Terkamerenbos en het Zoniënwoud, uit de aquifer van het Brusseliaan.

De waterbevoorrading neemt toe

De drinkwatervoorziening van het Brussels Gewest vertegenwoordigt nagenoeg 68,4 miljoen m³ water per jaar (gemiddelde voor de periode 2008-2018). Na een duidelijke stijging tussen 1998 en 2003 (+8%), is ze gevoelig gedaald tot in 2008 (-4%), terwijl de bevolking tegelijkertijd bleef stijgen (+6%). Van 2008 tot 2018 waren er meerdere schommelingen in de drinkwatervoorziening, maar over de volledige periode kan een lichte stijging (+3%) worden waargenomen. De afgelopen twee jaren worden gekenmerkt door een stijging van 330.000 m3 in 2017 en 580.000 m3 in 2018, een gevolg van de hittegolven. 
Ook al volgt de trend van de jongste 10 jaar het groeiritme van de bevolking niet (+14% in 2018 t.o.v. 2008), dit moet toch in het oog worden gehouden: de stijgende behoeften van de groeiende bevolking, in het bijzonder in een periode van droogte, zetten de waterbronnen onder druk, meer bepaald de ondergrondse bronnen die nauwelijks werden aangevuld als gevolg van meerdere opeenvolgende droge winters. Op Europees niveau werd de demografische groei geïdentificeerd als één van de factoren die verantwoordelijk is voor de stijging van de vraag naar water de jongste 50 jaar. De grote stedelijke agglomeraties maken deel uit van de belangrijkste zones die gevoelig zijn voor waterstress (EMA, Signalen 2018).

Waterbevoorrading van het Brussels Gewest en verbruik van de abonnees (1996-2018)

Bronnen: Vivaqua (het door de meters opgetekende waterverbruik), BISA op basis van de gegevens van Statbel (bevolking op 1 januari)
 

Moeilijk te berekenen waterverlies

Het verschil tussen de bevoorrading met leidingwater en het verbruik van de abonnees stemt overeen met de “niet-geregistreerde volumes”. Deze laatste schommelen over het algemeen rond de 11 à 15% van de bevoorrading van het Gewest. In 2018 vertegenwoordigden de “niet-geregistreerde volumes” 9,5 miljoen m³ (14% van de bevoorrading). Zij omvatten niet alleen de verliezen die te wijten zijn aan lekken in het distributienetwerk maar ook het waterverbruik van de brandweer en de gemeentelijke diensten (reiniging van de wegen, enz.), alsook de kubieke meters die niet werden opgetekend door de watermeters (slechte werking). 
Hoewel het helaas niet mogelijk is om waterlekken in het netwerk precies te berekenen, is het beheer ervan een zorg van Vivaqua. Zo werd in 2018 een vroegtijdig alarmsysteem ingevoerd: de Centrale Wacht. Deze houdt voortdurend toezicht op het netwerk en wordt binnen het kwartier verwittigd van elke grote afwijking van druk/debiet t.o.v. de referentieniveaus. De lineaire verliesindex bezorgt een indicatie van het verloren volume op een leiding van 1 kilometer per dag. Deze index is de verhouding van de niet-geregistreerde volumes op de lengte van de leidingen (buiten het distributienetwerk). In 2018 werd de Brusselse lineaire verliesindex geraamd op 11 m3/(km.d). Deze waarde is minstens twee keer hoger dan de index van Vlaanderen en Wallonië (Milieurapport Wallonië, 2019).

De gezinnen consumeren 2/3 van het verdeelde water

Het totale waterverbruik dat aan de verschillende economische sectoren en de Brusselse gezinnen werd gefactureerd, bedroeg in 2018, 60,5 miljoen m3 (Vivaqua, door de meters opgetekend waterverbruik). Dit verbruik staat quasi volledig op naam van de gezinnen (69%) en de tertiaire sector (28%). In de tertiaire sector zijn de voornaamste verbruikers de horeca (5% van het totale verbruik), de sociale activiteiten, de menselijke gezondheidsdiensten en de homes (5%), de groot- en de detailhandelszaken (3%) alsook de openbare instellingen (2% en 3% als we de Europese Commissie meetellen).

Verdeling van het verbruik van leidingwater over de verschillende sectoren (2018)

Bron: Vivaqua, waterverbruik opgetekend door de meters (NACE-classificatie 2003)

Tussen 2008 en 2018 is het huishoudelijk waterverbruik bijna voortdurend toegenomen met gemiddeld 240.000 m³/jaar (hetzij +7% over de volledige periode). Tegelijk is het verbruik van de tertiaire en secundaire sector daarentegen elk jaar afgenomen met gemiddeld 70.000 m3 en 50.000 m3 (hetzij -4% en -36% over de volledige periode).

Date de mise à jour: 24/06/2020