Vous êtes ici

Focus: (Multi) Blootstelling aan verkeersgeluid

Actualisering : februari 2020

Bijna driekwart van de inwoners zou aanzienlijke gehoorhinder kunnen ondervinden als gevolg van verkeersgeluid. De hoogste geluidsniveaus worden waargenomen in het noorden en oosten van het Gewest (waar de hinder van het weg-, lucht- en spoorverkeer cumulatief is) en langs de meeste grote verkeersassen en spoorwegen. Er zijn echter stillere gebieden, geïsoleerd binnen huizenblokken of in het hart van weinig verstedelijkte gebieden (parken, braakliggende terreinen, bossen). Hoewel het nachtelijke geluidsniveau veel lager ligt, is het waarschijnlijk dat meer dan driekwart van de Brusselaars in hun slaap wordt gestoord.

Wat wordt bedoeld met ‘multi blootstelling’?

De vervoersmiddelen tasten onze geluidsomgeving aan. De Brusselaars worden soms gehinderd door een bepaald type vervoer, maar meer in het algemeen door de combinatie (de zogenaamde ‘multi blootstelling’) van geluidshinder die afkomstig is van verschillende vervoerswijzen. Deze multi blootstelling geeft de beleving van de bevolking nog beter weer. 

De multi blootstelling aan het verkeersgeluid in kaart

De multi blootstelling is gemodelleerd voor het jaar 2016, rekening houdend met drie vervoerswijzen: weg-, lucht- en spoorverkeer. Dit zijn de drie geluidsbronnen waarvoor de Europese richtlijn de kwantificering van specifieke structurele geluidsemissies voorschrijft. Concreet wordt een kaart van de multi blootstelling verkregen door de akoestische energieën van de geluidsniveaus van het weg-, lucht- en spoorverkeer  bij elkaar op te tellen. 

De blootstelling werd berekend voor een representatieve week van 2016 en voor twee indicatoren: één die representatief is voor een dag van 24 uur, de Lden (Level day-evening-night) en de andere, die kenmerkend is voor de nachtperiode, de Ln (Level night), die overeenkomt met het equivalente geluidsniveau tussen 23 en 7 uur. De Lden beschrijft het equivalent van het gewogen gemiddelde geluidsniveau gedurende 24 uur gemeten over een volledig jaar (in dit geval 2016), rekening houdend met een strafcorrectie van 5 dB(A) voor de avond (van 19 tot 23 uur) en van 10 dB(A) voor de nacht (van 23 tot 7 uur), doordat het geluid dat op deze tijdstippen van de dag wordt geproduceerd als hinderlijker wordt ervaren. 

De bevolking die mogelijk wordt blootgesteld aan verkeersgeluid werd vervolgens bepaald door de kaarten van de multi blootstelling te kruisen met de ruimtelijke spreiding van de inwoners op 31 december 2014. Het in aanmerking genomen geluidsniveau voor de bewoners van een gebouw is dat van de meest blootgestelde gevel.

Weinig gebieden en bewoners gespaard van verkeersgeluid

Kaart van de multi blootstelling aan geluid van weg-, lucht- en spoorverkeer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest – Indicator Lden (2016)

Bronnen: Leefmilieu Brussel, 2018, gebaseerd op ASM Acoustics & Stratec, 2018, CadnaA-modelleringssoftware
 

Het verkeersgeluid veroorzaakt Lden-geluidsniveaus van meer dan 45 dB(A) op een groot deel van het Brusselse grondgebied. Dat resultaat is niet verwonderlijk, gezien de dichtheid van het wegen- en spoorwegennet en de vele vluchten boven Brussel. De zuidelijke helft van het Gewest heeft nog steeds rustigere gebieden, geïsoleerd binnen huizenblokken of in het hart van weinig verstedelijkte gebieden (parken, braakliggende terreinen, Zoniënwoud).

In het noorden, noordoosten, oosten en zuidwesten van het Gewest worden hoge geluidsniveaus (meer dan 55 dB(A)) waargenomen. Ze zijn het gevolg van de opeenstapeling van geluidshinder verbonden met de Ring, de grote invalswegen vanaf de Ring, de spoorlijnen naar Schaarbeek-Vorming en in het verlengde van de Noord-Zuidverbinding en ten slotte, ten noorden en ten oosten van het Gewest, de opstijgende vliegtuigen vanaf de startbaan 25R. Bijna driekwart van de inwoners (72%) wordt naar verluidt aan een dergelijk niveau blootgesteld en ondervindt dus mogelijk een aanzienlijke gehoorhinder. Nog zorgwekkender is dat bijna 37% van de bevolking mogelijk wordt blootgesteld aan zeer hoge geluidsniveaus, boven de 65 dB(A). In beide gevallen is het wegverkeer veruit de belangrijkste oorzaak. 

Multi blootstelling van de bevolking aan geluid van weg-, lucht- en spoorverkeer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2016)

Bronnen: Leefmilieu Brussel, 2018, gebaseerd op ASM Acoustics & Stratec, 2018, CadnaA-modelleringssoftware
 

Minder verkeer 's nachts, minder geluid

Het nachtelijke geluidsniveau in het Gewest (wat het vervoer betreft) is aanzienlijk lager dan de geluidsniveaus over 24 uur, als gevolg van de algemene daling van het verkeer in deze periode. De hoogste niveaus worden waargenomen in de onmiddellijke nabijheid van de belangrijkste emissiebronnen (verkeersassen en spoorwegen, zones onder invloed van de vliegroutes). 

Een potentieel verstoorde slaap voor driekwart van de Brusselaars 

Meer dan driekwart van de Brusselaars (81%) kan desondanks een verstoorde slaap ervaren (geluidsniveaus van meer dan 45 dB(A)). En het merendeel van hen heeft geen uitwijkruimte (rustige gevel) waar ze zouden kunnen genieten van een aangenamere geluidsomgeving. 

Eén van de redenen hiervoor is dat vele woongebouwen langs lawaaierige verkeersassen liggen. In veel gevallen worden ook alle gevels van een gebouw blootgesteld aan (minstens) één vervoerswijze. Zo kan een gebouw zijn blootgesteld aan geluid van wegverkeer aan de voorgevel en geluid van spoorverkeer aan de achtergevel. 

Het wegverkeer, veruit de belangrijkste oorzaak

Wat de overlast betreft die het vervoer veroorzaakt in het totale gemiddelde stedelijke geluid, ligt het geluid van wegverkeer ver voorop op de andere vervoerswijzen (trein, vliegtuig, tram en metro) (in verhouding tot het aantal blootgestelde inwoners).

We wijzen er ook op dat bovenstaande resultaten gebaseerd zijn op een modellering op gewestelijke schaal, die representatief is voor een situatie over een jaar en die niet alle verkeersassen in aanmerking neemt.

Date de mise à jour: 14/05/2020
Documents: 

Factsheet(s)

Fiche(s) van de Staat van het Leefmilieu

Studie(s) en rapport(en)

Plan(nen) en programma(‘s)